Kamperen en toiletten is een onderwerp dat uren zou kunnen vullen. Als we onderweg andere kampeerders ontmoeten, belandt het gesprek vroeg of laat altijd in het stille toilet. Dat is niet omdat we zo graag over toiletten praten, maar omdat dit onderwerp echt iedereen aangaat. Onder kampeerders zijn chemische toiletten waarschijnlijk de bekendste versie van mobiele toiletten. Vandaag bekijken we dus hoe ze werken, hoe ze schoongemaakt worden en welke voor- en nadelen ze met zich meebrengen.

Hoe werkt een chemisch toilet

Chemische toiletten worden niet alleen bij het kamperen gebruikt, maar ook op andere terreinen van het leven. Iedereen kent het beroemde porta-potje. Dit wordt vaak gebruikt bij evenementen of op bouwterreinen. Chemische toiletten worden ook gebruikt in bussen of treinen, soms in combinatie met een SOG systeem. De porta-potty is een van de vaste chemische toiletten. In de kampeersector wordt het chemisch toilet ook wel het “chemisch cassettetoilet” genoemd. Alle chemische toiletten worden gekenmerkt door het feit dat ze geen aansluiting op de riolering nodig hebben. En dit is hoe ze werken: De uitwerpselen worden opgevangen in een container waaraan chemische stoffen worden toegevoegd. Deze worden verondersteld het ontstaan van geurtjes tegen te gaan en dienen tegelijk als ontsmettingsmiddel. Ze worden ook verondersteld de uitwerpselen en het toiletpapier te helpen sneller te ontbinden. Dit maakt het gemakkelijker om de tank later te legen. Terwijl porta-potties meestal door gespecialiseerde bedrijven geleegd worden, mag een chemisch cassettetoilet door jezelf geleegd worden, maar alleen bij aangewezen afvalstations.

Welk chemisch product te gebruiken voor het toilet?

Als je een chemisch toilet gebruikt, moet je ook rekening houden met de toevoegingen. Sommige ervan vormen een reëel gevaar, zowel voor het milieu als voor je eigen gezondheid. Daarom moet het principe altijd gelden: Hoe minder hoe beter. Chemicaliën die in sommige sanitaire additieven gebruikt worden zijn deze

  • Glutaraldehyde Glutaraldehyde wordt gekenmerkt door zijn doordringende geur. Het is zeer giftig voor zowel mensen als aquatische organismen. Het wordt gebruikt voor desinfectie.
  • Formaldehyde Formaldehyde ruikt erg scherp, heeft een kiemdodende werking en wordt gebruikt voor ontsmetting. Deze stof wordt beschouwd als kankerverwekkend voor de mens en kan genetisch materiaal beschadigen(klik hier voor de bron).
  • Quaternaire ammoniumverbindingen Deze groep stoffen behoort tot de oppervlakte-actieve stoffen en kan ook zeer agressief zijn. Ze worden o.a. gebruikt in wasverzachters.

Mijn advies is om toevoegingen te vermijden die bacteriëndodende stoffen bevatten, zoals formaldehyde en glutaaraldehyde. Niet alleen kunnen ze je eigen gezondheid schaden, maar ze zijn ook schadelijk voor rioolwaterzuiveringsinstallaties. In geen geval mogen zulke additieven in de natuur gedumpt worden, want ze kunnen dodelijk zijn voor micro-organismen. Het Blauwe Engel label geeft richtlijnen voor de aankoop van sanitaire additieven. Het gaat gepaard met hoge criteria voor de ingrediënten van de produkten. Klik hier om naar de website te gaan. In dit dossier vind je een marktoverzicht van chemicaliën van Ecocamping.

Biologisch afbreekbare sanitaire additieven

Niet iedereen die een chemisch toilet gebruikt wil milieugevaarlijke additieven gebruiken. Daarom nemen sommigen hun toevlucht tot biologisch afbreekbare producten. Deze term kan echter misleidend zijn en impliceert niet dat deze stoffen goed zijn voor het milieu. Ik vroeg Wolfgang Pfrommer van de organisatie Ecocamping hiernaar: CamperStyle: “Mijnheer Pfrommer, wat betekent biologisch afbreekbaar?” Wolfgang Pfrommer : “Het wordt gedefinieerd volgens de OESO-richtlijn. Volgens dit systeem moeten alle organische stoffen die in omloop worden gebracht biologisch afbreekbaar zijn. 90 % van de stof moet in een bepaalde tijd onder gestandaardiseerde omstandigheden volledig afgebroken zijn. Stoffen die goed en snel afbreekbaar zijn, zijn ook niet zo lang werkzaam. De fabrikanten van chemische stoffen proberen steeds een optimum te bereiken tussen bewaarbaarheid, werkingsduur en afbraaksnelheid. Vaak niet ten voordele van het milieu.” CamperStyle: “Welke stoffen worden in zulke middelen gebruikt en hoe schadelijk zijn ze voor het milieu?” Wolfgang Pfrommer: “Ontsmettingsmiddelen worden meestal als additieven gebruikt. Deze voorkomen de groei van geurveroorzakende bacteriën in de vuilwaterbak. De stoffen hebben vaak een direct bacteriedodend effect. Sommige stoffen veranderen de omstandigheden in de bak, bijvoorbeeld door het zuurgehalte te verhogen (de pH te verlagen). Veel bacteriën houden niet van lage pH waarden en groeien niet of langzamer. Een beetje citroenzuur of azijnwater kan helpen. Sommige leveranciers voegen ook koperzouten of zilverionen toe als ontsmettingsmiddel. Maar die zijn niet biologisch afbreekbaar en blijven in het milieu.” CamperStyle: “Hoe zit het met de additieven voor het spoelwater: zijn die echt nodig of kunnen ze vervangen worden door andere middelen die milieuvriendelijker zijn? Wolfgang Pfrommer: “We raden kampeerders aan om toevoegingen aan het spoelwater zoveel mogelijk te vermijden en liever het water vaker te verversen”

Sanitaire additieven voor caravans en mobilhomes

Het bijhouden van de ruime keuze aan sanitaire additieven voor de vuilwatertank is niet eenvoudig. Ze zijn er in vloeibare, poeder- of tabvorm. Het grootste verschil zit in het rijgedrag. Een lipje hoeft alleen maar in de tank gegooid te worden, terwijl vloeibare producten nauwkeurig afgemeten moeten worden. Voor alle additieven geldt echter dat je de doseringsvoorschriften van de fabrikant moet volgen.

Hetadditief WC-Mobil van AWIWA werdons door Ecocamping aanbevolenals bijzonder milieuvriendelijk . Wolfgang Pfrommer: “Hier worden de bacteriën niet gedood, maar wordt de vuillading specifiek behandeld met “goede” bacteriën. Deze additieven bevatten bacteriestammen die aeroob (d.w.z. met zuurstof uit de lucht) de vuillading direct in de vuilwaterbak afbreken. Deze bacteriën verdringen dan de “stinkende” anaerobe bacteriën (onaangename geuren worden veroorzaakt door anaerobe afbraak = gisting). Dit werkt heel goed. Veel expeditiekampeerders gebruiken nu deze middelen, want in sommige gevallen is het in verre landen vaak niet mogelijk het vuile water op een ordelijke manier in een rioolwaterzuiveringsinstallatie af te voeren”

Advertentie

Een ander goed alternatief dat we gevonden hebben is het additief Ammovit, dat de uitwerpselen binnen zeer korte tijd in meststof omzet. Dit poeder is zeer productief, maar je moet voorzichtig zijn bij het vullen in de tank: Als het in contact komt met plastic of keramiek, kan het lelijke vlekken achterlaten. We gebruiken deze truc: Doe een maatschepje Ammovit op een vel toiletpapier, draai het geheel samen tot een klein “pakketje” en laat het dan in de open bak zinken.

Weergave

Toiletpapier voor chemische toiletten

Over toiletpapier verschillen de meningen. Sommigen zweren bij het speciale campingtoiletpapier dat in winkels verkrijgbaar is. Anderen hebben goede ervaringen met gewoon dun toiletpapier. Het is belangrijk dat het toiletpapier zo gemakkelijk en snel mogelijk ontleedt, zodat het de bak niet verstopt. Onze ervaring is dat dit ook heel goed werkt met een standaard (maximaal tweelaags) papier uit de supermarkt. In principe is het aan te raden zo weinig mogelijk papier in de bak te hebben, zodat het legen zonder problemen werkt. Een alternatief is dus om het papier gewoon apart in een afvalbak te verzamelen.

Het toilet vullen

Volg bij het vullen van het campingtoilet beslist de aanwijzingen van de fabrikant. “Veel helpt veel” geldt niet voor sanitaire additieven. Het effect wordt niet versterkt als je meer chemicaliën gebruikt dan nodig is. Zowel de additieven voor het spoelwater als voor het afvalreservoir worden van buitenaf in de overeenkomstige bak gedaan en dan met een beetje water bijgevuld. Voeg de sanitaire additieven niet rechtstreeks via de toiletpot toe. Dit kan de afdichting van de schuifklep van de tank aantasten.

Het legen van het chemisch toilet

Om het toilet te legen, verwijder je de afvaltank en giet je de inhoud in het daarvoor bestemde systeem van het afvalverwerkingsstation. Chemicaliën mogen nooit in het milieu gedumpt worden, maar moeten op de juiste plaats verwijderd worden. Een chemisch toilet is geen uitzondering. Ze in de natuur legen is verboden en kan streng bestraft worden. Wolfgang Pfrommer van Ecocamping: “In geen geval mogen chemische additieven worden weggegooid in toiletten die verbonden zijn met een aangelegd wetland of een biologische waterzuiveringsinstallatie op de camping. Hier is de chemische belasting zeer schadelijk voor de zuiveringsprestaties” Voor het legen komen deze plaatsen in het geding

  • Campings
  • Plaatsen
  • Rustplaatsen
  • Rioolwaterzuiveringsinstallaties

Sommige plaatsen vragen een vergoeding voor het weggooien, op andere is het gratis mogelijk. Een heel duidelijke lijst van verwijderingsmogelijkheden wordt gegeven, bijvoorbeeld door de ADAC of Reisemobil International. Hoe vaak het toilet geleegd moet worden hangt van verschillende factoren af. Hoe vaak gebruik je het? Hoe groot is de tank? Welke additieven gebruik je? Hoe warm zijn de temperaturen? Hoe warmer het is, hoe waarschijnlijker het is dat het afval gaat stinken. Er is niets mis mee om het toilet vaak te legen als je de gelegenheid hebt om dat te doen. Anders is het een goed idee om het na drie dagen te legen. Als je agressieve chemische additieven gebruikt, zal de uitwerpselen meer geneutraliseerd zijn dan wanneer je milieuvriendelijke additieven gebruikt. Dit beïnvloedt ook de intervallen tussen de ledigingen. Tip: Als je het toilet dagelijks leegt, kunnen zich nauwelijks geurtjes vormen. Dit gebeurt meestal pas na een paar dagen. Als je voldoende water toevoegt, kun je zonder toevoeging van chemicaliën toe.

Een chemisch toilet schoonmaken

Na het legen van het toilet is de volgende stap het schoonmaken ervan. Dit is belangrijk om te zorgen dat het goed blijft werken. De schuifrichting komt bijvoorbeeld in aanraking met vrij agressieve stoffen en kan daardoor lek raken. Om het chemisch toilet schoon te maken, moet je handschoenen dragen en oppassen dat je huid niet in aanraking komt met de uitwerpselen of chemicaliën. Bij de afvalstations liggen meestal waterslangen waarmee je het toilet kunt doorspoelen. Je moet bij het schoonmaken geen andere chemicaliën gebruiken dan sanitaire additieven, zodat er geen ongewenste reacties ontstaan. Sommige campings hebben nu speciale machines (b.v. van CamperClean) waarin het cassettetoilet geleegd en schoongemaakt wordt. Om dit te doen duw je de fecaliëntank gewoon in de machine en de technologie zorgt voor de rest. Het afval wordt weggezogen, de bak wordt met water gereinigd en dan gevuld met de juiste hoeveelheid water en een microbiologisch sanitair additief.

Voordelen en nadelen van een chemisch toilet

Een van de voordelen van een chemisch toilet is dat het ook onderweg gebruikt kan worden, op festivals, bouwplaatsen, in een tuinhuisje, caravan of camper. Het garandeert dus een zekere mate van onafhankelijkheid. De meeste cassettetoiletten nemen ook heel weinig plaats in. Er zijn echter ook enkele nadelen verbonden aan een chemisch toilet.

  • Het mag alleen op de daarvoor bestemde plaatsen wegge gooid worden en moet ongeveer om de drie dagen geleegd worden. Dit beperkt de zelfredzaamheid.
  • Veel additieven zijn een grote belasting voor het milieu en kunnen schadelijk zijn voor de gezondheid.
  • Het heeft water nodig voor de werking. Dit is een kostbaar goed bij het kamperen.
  • Het moet grondig schoongemaakt worden. Dit brengt een tijds- en/of financiële uitgave met zich mee als bijvoorbeeld een automaat gebruikt wordt.
  • Additieven en speciaal toiletpapier voor kampeerders zijn relatief duur.

De verschillende soorten chemische toiletten

Behalve het porta-potty en het cassettetoilet is er ook een draagbare oplossing. Wie niet de ruimte heeft om een cassettetoilet in zijn camper te installeren, kan terugvallen op deze draagbare varianten. Voor grotere voertuigen is er de mogelijkheid om een vaste tank te gebruiken. In dit geval is het toilet direct verbonden met een groot reservoir. De inhoud hangt af van hoeveel ruimte er beschikbaar is, maar 100 liter is vaak gebruikelijk. Veel toiletten met vaste reservoirs hebben geen chemische additieven nodig omdat ze SOG technologie brandstof. Dit proces voorkomt onaangename geuren. Bekende fabrikanten van chemische cassette en draagbare toiletten :

  • Thetford
  • Dometic
  • Enders
  • Berger campingtoilet
  • Fiamma

Chemisch toilet kapot – wat te doen?

Als je vuilwatertank defect is, hoef je niet per se voor veel geld een nieuwe te kopen. Je kunt sommige dingen zelf repareren met latex handschoenen, een schroevendraaier, een beetje geduld en het juiste wisselstuk.

Tenminste als je een Thetford toilet geïnstalleerd hebt, want deze fabrikant geeft voor veel modellen zeer gedetailleerde documenten en handleidingen, waarmee je de meest voorkomende problemen zelf kunt oplossen:

  • Zoek een reserveonderdeel: Kies eerst het juiste toiletmodel op de website. Klik dan op “Spare parts” in de menubalk bovenaan en download het pdf bestand. Alle onderdelen staan er met nummering op. Als je precies weet wat je nodig hebt, kun je de producten bestellen bij je plaatselijke kampeerwinkel of bij Amazon.
  • Download de gebruiksaanwijzing en installatiegids: Onder “Technical Support” vind je alle informatie over je model.
  • Als er video’s met reparatie-instructies zijn, staan die ook onder “Technical Support”. De titels van de leerprogramma’s zijn in het Engels, maar de video’s zelf werden zonder geluid opgenomen en zijn gemakkelijk te begrijpen dankzij de beelden alleen. Vooral voor de 400 en 500 series, maar ook voor de modellen uit de 200 serie die niet meer verkrijgbaar zijn, is een grote selectie stap-voor-stap instructies beschikbaar, bijvoorbeeld voor het repareren en vervangen van de schuif, de afdichtingen, de zwenkarm, de beluchtingsknop en de vlotter.
  • Tip: Als je niet weet welk model toilet of tank je hebt, kun je dat bij je caravan- of camperdealer te weten komen aan de hand van het chassisnummer.

Op Dometic en Enders helaas “alleen” gebruiks- en installatie-instructies zijn te vinden op hun websites. Als het ergste gebeurt, moet je direct contact opnemen met de klantenservice. Op Fiamma zijn er ook tenminste overzichten van onderdelen voor de afzonderlijke modellen.

Conclusie

Chemische toiletten worden nog vaak gebruikt bij het kamperen. Ze worden meestal standaard gemonteerd in caravans of campers. Minder gebruikelijk zijn toiletten die geen chemicaliën nodig hebben, bijvoorbeeld vacuümtoiletten, tussentoiletten of droogtoiletten. Niet voor niets hebben steeds meer kampeerders belangstelling voor dit alternatief. Ze zorgen niet alleen voor meer zelfvoorziening, maar hebben ook een veel geringer effect op het milieu. Wie niettemin niet zonder een chemisch toilet wil, moet de toevoegingen met grote zorg gebruiken, erop letten dat ze milieuvriendelijk zijn en de inhoud van de cassette nooit zomaar in het milieu lozen.

Experts in de podcast over het onderwerp “kampeertoilet

In onze podcast praten Nele en Sebastian over het onderwerp”kampeertoiletten” in het algemeen. Ze doen verslag van ervaringen, geven informatie en tips. Luister maar eens:

Misschien ben je ook geïnteresseerd in:

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.